Κοινός τραπεζικός λογαριασμός μετά τον θάνατο συνδικαιούχου: Ποιες είναι οι φορολογικές υποχρεώσεις και ποιες οι συνέπειες

Εισαγωγή

Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί χρησιμοποιούνται συχνά μεταξύ συζύγων, γονέων και παιδιών ή άλλων συγγενών και συνεργατών, κυρίως για λόγους ευκολίας στην καθημερινή διαχείριση χρημάτων. Ωστόσο, όταν ένας από τους συνδικαιούχους αποβιώσει, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα σχετικά με το ποιος αποκτά δικαίωμα στα χρήματα, αν αυτά αποτελούν μέρος της κληρονομίας και ποιες φορολογικές υποχρεώσεις προκύπτουν.

Παρότι αρκετοί θεωρούν ότι τα ποσά του λογαριασμού περνούν αυτόματα στους κληρονόμους, στην πράξη το αποτέλεσμα εξαρτάται από τους όρους λειτουργίας του λογαριασμού και από τη σχετική νομοθεσία.

Τι συμβαίνει μετά τον θάνατο ενός συνδικαιούχου;

Στους περισσότερους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς υπάρχει ειδικός όρος σύμφωνα με τον οποίο, σε περίπτωση θανάτου ενός συνδικαιούχου, το υπόλοιπο του λογαριασμού μεταβιβάζεται αυτοδίκαια στους επιζώντες συνδικαιούχους.

Στην περίπτωση αυτή, τα χρήματα δεν θεωρούνται ότι περιέρχονται στους επιζώντες μέσω κληρονομικής διαδοχής, αλλά αποκτώνται βάσει της σύμβασης του κοινού λογαριασμού. Με απλά λόγια, ο επιζών συνδικαιούχος αποκτά δικαίωμα στο ποσό λόγω της ιδιότητάς του ως συνδικαιούχου και όχι επειδή είναι κληρονόμος.

Για τον λόγο αυτό, οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος δεν αποκτούν αυτομάτως δικαίωμα επί του υπολοίπου του λογαριασμού.

Οι επιζώντες συνδικαιούχοι πληρώνουν φόρο κληρονομιάς;

Στις περιπτώσεις που υπάρχει η προβλεπόμενη ρήτρα του κοινού λογαριασμού, τα ποσά που μεταβιβάζονται στους επιζώντες συνδικαιούχους απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς.

Αυτό σημαίνει ότι η μεταφορά του ποσού στους λοιπούς συνδικαιούχους δεν θεωρείται φορολογητέα κληρονομική μεταβίβαση και δεν επιβάλλεται φόρος επί του ποσού.

Ωστόσο, η απαλλαγή από τον φόρο δεν σημαίνει απαλλαγή και από τις απαραίτητες φορολογικές διαδικασίες.

Υπάρχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης;

Ναι. Παρότι μπορεί να μην προκύπτει φόρος, εξακολουθεί να υπάρχει υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης μέσω της εφαρμογής MyProperty ως δήλωση φόρου κληρονομιάς, με την αντίστοιχη αιτιολογία απαλλαγής.

Η διαδικασία αυτή είναι σημαντική διότι:

• τεκμηριώνει τη νόμιμη προέλευση των χρημάτων
• διευκολύνει μελλοντικά την κάλυψη τεκμηρίων
• αποφεύγει πιθανά διοικητικά ζητήματα
• περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών αμφισβητήσεων

Συνήθως απαιτούνται δικαιολογητικά όπως:

• Ληξιαρχική πράξη θανάτου
• Βεβαίωση της τράπεζας για το υπόλοιπο του λογαριασμού
• Στοιχεία συνδικαιούχων
• Βεβαίωση ύπαρξης της σχετικής ρήτρας του κοινού λογαριασμού

Τι γίνεται αν δεν υπάρχει ο ειδικός όρος στον λογαριασμό;

Αν δεν έχει συμφωνηθεί η αυτόματη μεταβίβαση του υπολοίπου στους επιζώντες συνδικαιούχους, τότε η κατάσταση διαφοροποιείται σημαντικά.

Σε αυτή την περίπτωση, το ποσοστό του θανόντος μπορεί να αποτελέσει μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας και οι κληρονόμοι ενδέχεται να αποκτήσουν δικαιώματα επί αυτού.

Το ζήτημα γίνεται περισσότερο σύνθετο όταν προκύπτουν διαφωνίες για το ποιος ήταν ο πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων.

Ποιος θεωρείται πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων;

Η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν σημαίνει πάντοτε ότι κάποιος είναι και ουσιαστικός ιδιοκτήτης του ποσού.

Η σύμβαση με την τράπεζα ρυθμίζει κυρίως τη λειτουργία του λογαριασμού και τη δυνατότητα πραγματοποίησης κινήσεων από τους συνδικαιούχους. Ωστόσο, σε περίπτωση διαφωνίας μπορεί να εξεταστούν στοιχεία όπως:

• ποιος πραγματοποίησε τις καταθέσεις
• ποια ήταν η πηγή των χρημάτων
• αν υπήρξε οικονομική συμμετοχή και από άλλους συνδικαιούχους
• αν υπήρχε διαφορετική συμφωνία μεταξύ των μερών

Για παράδειγμα, αν ένας γονέας προσθέσει το παιδί του ως συνδικαιούχο μόνο για λόγους διευκόλυνσης, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μεταβιβάζει και την κυριότητα των χρημάτων.

Υπάρχουν περιπτώσεις που μπορούν να υπάρξουν διεκδικήσεις;

Ναι. Παρότι οι επιζώντες συνδικαιούχοι μπορούν να αποκτήσουν τα χρήματα βάσει της σύμβασης του κοινού λογαριασμού, ενδέχεται να προκύψουν διαφορές μεταξύ των εμπλεκομένων προσώπων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κληρονόμοι μπορεί να ισχυριστούν ότι τα χρήματα ανήκαν αποκλειστικά στον θανόντα και να διεκδικήσουν τα δικαιώματα που τους παρέχει η νομοθεσία.

Κάθε υπόθεση εξετάζεται ξεχωριστά και αξιολογούνται τα πραγματικά περιστατικά και τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.

Συμπέρασμα

Ο κοινός τραπεζικός λογαριασμός αποτελεί χρήσιμο εργαλείο διαχείρισης χρημάτων, όμως σε περίπτωση θανάτου συνδικαιούχου μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά φορολογικά και πρακτικά ζητήματα.

Παρότι σε αρκετές περιπτώσεις προβλέπεται απαλλαγή από φόρο κληρονομιάς και αυτοδίκαιη μεταβίβαση του υπολοίπου στους επιζώντες συνδικαιούχους, παραμένουν υποχρεώσεις που δεν θα πρέπει να παραβλέπονται.

Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη φορολογική διαχείριση μπορούν να αποτρέψουν μελλοντικά προβλήματα και να διευκολύνουν σημαντικά τους ενδιαφερόμενους.